Định nghĩa

1. Danh từ:
   • Một khái niệm trong tín ngưỡng dân gian Việt Nam, chỉ phần hồn phách, linh hồn gắn liền với một cây mai (thường là mai vàng): "Vía Mai" là sự nhân cách hóa, cho rằng cây mai cũng có phần hồn vía, linh hồn riêng, tương tự như con người.
   • Sự sống, tinh thần của cây mai: "Vía Mai" thể hiện sinh khí, sức sống và vẻ đẹp tinh thần bên trong của cây mai.

Ví dụ sử dụng

• Danh từ:
  • Người xưa tin rằng cây mai có "Vía Mai", nên trước Tết thường chăm sóc, trò chuyện với cây để vía mai được vui, hoa nở đẹp.
  • Việc hái mai phải có chừng mực, kẻo làm tổn thương đến "Vía Mai" của cây.

Các cách sử dụng nâng cao

• "Vía Mai" trong văn hóa truyền thống: Khái niệm này phản ánh tín ngưỡng vạn vật hữu linh, sự gắn bó và tôn trọng của con người với thiên nhiên, đặc biệt là với loài cây biểu tượng cho mùa xuân.
• "Vía Mai" và phong tục ngày Tết: Việc chưng mai ngày Tết không chỉ để trang trí mà còn mang ý nghĩa đón rước "Vía Mai" - tức là đón sự may mắn, tài lộc và sức sống mới vào nhà.

Biến thể và từ gần giống

• Hồn Mai (danh từ): Từ đồng nghĩa, cùng chỉ linh hồn, tinh thần của cây mai. Thường dùng trong văn chương.
  • Bài thơ viết về "Hồn Mai" thấp thoáng trong gió.
• Vía (danh từ): Phần tinh thần, linh hồn được cho là tồn tại trong mỗi sinh vật hoặc vật thể, theo quan niệm dân gian.
  • Trẻ con sức yếu nên dễ bị "yếu vía".

Từ đồng nghĩa

• Hồn Mai: Linh hồn cây mai.
• Thần Mai: Thần linh, tinh túy của cây mai (ít dùng hơn).

Lưu ý về cách dùng

• "Vía Mai" là một khái niệm thuộc về tín ngưỡng, văn hóa dân gian, thường xuất hiện trong các câu chuyện, bài viết về phong tục tập quán, triết lý sống hòa hợp với thiên nhiên.
• Từ này ít khi dùng trong ngữ cảnh khoa học hay đời sống hàng ngày thông thường.

1. Xem Hồn Mai